Değerli Meslektaşlarım,

Bilindiği gibi Sağlık Hizmetlerinde bazı değişiklik ve düzenlemeler getiren yasa tasarısı 5581 Kanun sayısı ile, TBMM Genel Kurulunun 15.02.2007 tarihindeki toplantısında kabul edilerek Cumhurbaşkanlığı onayına sunulmuştur.

Yasa tasarısı tüm sağlık hizmetlerini ilgilendiren önemli yenilikler getirmektedir. Ancak Yasanın 7.Maddesi direkt olarak Anestezi camiamızı ilgilendirmektedir. Bu nedenle de camiamız mensupları tarafından hassasiyetle üzerinde durulmuştur.

TBMM’de kabul edilen yasanın 7. maddesi;
MADDE  7 – 1219 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
            "Anestezi teknisyenleri; anestezi uzmanı veya bunun bulunmadığı hallerde ameliyatı yapan ilgili uzmanın gözetiminde ve direktiflerine uygun olarak anestezi iş ve işlemlerini yaparlar"

Görüldüğü gibi bu madde ile anestezi teknisyenlerinin anestezi uzmanı, yoksa ameliyatı yapan uzmanın sorumluluğunda anestezi işlemlerini yapabilmesine olanak sağlanmakta ve yasal bir boyuta taşınmaktadır.

Ülkemizde Anestezi uzmanı sayısının yeterli olmamasına bağlı olarak birçok sağlık kuruluşunda anestezi uzmanı bulunmamaktadır. Bilindiği gibi bu hastanelerde cerrahi girişimler ilgili cerrahi uzmanının sorumluluğunda  teknisyenler tarafından anestezi uygulanarak gerçekleştirilmektedir. Bugüne kadar bu uygulamalar 13.01.1983 tarih ve 17927 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmış olan "Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği" kapsamında yer alan düzenlemelerle sürdürülmüştür.
Adı geçen yönetmeliğin 116.Maddesi "Anestezi Uzmanın Görev ve Yetkileri"ni, 137. Maddesi ise "Anestezi Teknisyenlerinin Görev ve Yetkileri"ni tanımlamaktadır.

Yönetmeliğin 137.maddesi;
Madde 137- Anestezi teknisyeni; anestezi uzmanı veya bunun bulunmadığı hallerde ameliyathane sorumlu uzmanının sorumluluğu altında, bunların ve ameliyatı yapan uzmanın direktiflerine göre ameliyatın ve narkozun salimen ve rahat bir şekilde sonuçlanması için gerekenleri yapar.
                        a) Anestezi cihazının bakımından, temizlenmesinden, sterilizasyonundan ve daima kullanılabilir halde bulundurulmasından sorumludur.
                        Anestezi cihazını ve ameliyat masasını her ameliyattan önce kontrol eder. Ameliyata hazır duruma getirir. Oksijen, azot protoksit bombalarının dolu olup olmadığına bakar.
                        Anestezi cihazındaki arızaları, anestezik maddelerle, anestezide kullanılan bütün yardımcı ilaç malzeme ihtiyacını anestezi uzmanına vaktinde haber verir.
                        b) Anestezi uzmanı bulunmayan yerlerde anestezi teknisyeni, ameliyat olacak hastaları en az bir gün önce görür. Dosyaları inceler. Anestezi ve ameliyat yönünden noksan olan tetkikleri tamamlattırır. Herhangi  bir zorlukla karşılaşırsa  operatör’e haber verir.

 Yapılan son değişiklik yönetmelikle düzenlenen uygulamaların yasal zemine oturtulması olarak değerlendirilebilir. Tüm anestezi uygulamalarının anestezi uzmanları tarafından yapılması bilimsel yönden tartışma kabul edilmez bir gerçektir. Anesteziyoloji tıpta ayrı bir disiplin ve uzmanlık alanıdır. Altı yıllık tıp eğitiminin üzerine 4 yıl uzmanlık eğitiminden sonra elde edilebilen bir ünvandır. Yeni hazırlanmakta olan uzmanlık tüzüğünde 4 yıllık sürenin de yeterli olmadığı ve 5 yıla çıkarılması ile ilgili Dernek görüşlerimiz ilgili mercilere bildirilmiş ve kabul görmüştür. Durum böyle iken anestezi uzmanı ile anestezi teknisyenini karşılaştırmak son derece yersizdir. Esasen anestezinin uzmanınca uygulanması konusunda karşı bir düşünce de mevcut  değildir. Derneğimizin görüşleri de bu yöndedir.

Diğer taraftan ülkemiz koşullarından kaynaklanan bir durum da söz konusudur. Halen ülkemizde mevcut Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzmanı sayısı yeterli değildir. Buna bağlı olarak bazı hastanelerde uzman bulunmamaktadır. Buralarda ameliyathanelerin çalıştırılabilmesi ancak cerrahi uzmanın sorumluluğu üstlenerek teknisyene anestezi yaptırması ile mümkün olabilmektedir.

Derneğimizin görüşleri şu şekilde özetlenebilir;
1. Genel veya bölgesel anestezilerin anestezi uzmanlarınca gerçekleştirilmesi zorunluluğu bilimsel bir gerçektir.
2. Bunun gerçekleştirilebilmesi için Anesteziyoloji uzman sayısının arttırılması gerekir. Uzman sayısının arttırılabilmesi için asistan kadrolarının arttırılmasına şiddetle ihtiyaç vardır. Belirlenecek bir süre içinde yeterli sayıya ulaşılabilmesi için orta ve uzun vadeli stratejinin geliştirilmesi ve uygulanması şarttır. Bu açığın yabancı hekimlerle kapatılması düşüncesi gerçekçi görünmemektedir.
3. Anestezi uzmanının bulunmasının zor olduğu bölgelerde ekonomik teşvik tedbirleri  uygulanabilir.
4. İlgili 7. maddenin yasadan çıkarılarak, mevcut durumun bu güne kadar olduğu gibi yürürlükte olan yönetmeliklerle devam ettirilmesinin doğru olacağı, ilerde uzman sayısının artması sonucu şartlar elverdiğinde anestezinin uzmanları tarafından uygulanması koşulu getirilmesinin yasa değişimi gerektirdiğinden zorlaşacağı düşünülmektedir.

Derneğimiz konu ile ilgili görüş ve önerilerini iletmek üzere TBMM’ni ziyaret etmiştir. Bu ziyaret 15.02.2007 tarihinde Prof Dr Filiz Tüzüner, Prof Dr Ülkü Aypar ve tarafımdan gerçekleştirilmiştir. CHP milletvekili Sayın Prof Dr Mustafa Özyurt’un yakın ilgileri ile gerekli temaslar yapılmıştır. TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Başkanı Sayın Prof Dr Cevdet Erdöl ile görüşülerek görüşlerimiz aktarılmıştır. Görüşmeler sırasında maddenin tasarıdan çıkarılması önerilmiş, ancak bunun mümkün olmadığı görülerek geçici madde haline dönüştürülmesi önerilmiştir. Bu görüş muhalefet ve iktidar taraflarından kabul görmüş ancak süre konusunda anlaşmaya gidilememiştir. Aynı gün CHP milletvekillerince 3 yıl süre, AKP milletvekillerince 7 yıl süre öngören önergeler verilmiş ve ikinci teklif genel kurulda kabul edilmiştir. Madde 14 ‘te son cümlede "bu kanunun....... 7nci maddesi yayımı tarihinden itibaren yedi yıl sonra yürürlükten kalkar" ibaresini içeren tasarı genel kurulda kabulünden sonra Cumhurbaşkanlığı makamına gönderilmiştir.

Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği Yönetim Kurulu yasa tasarısı üzerinde müteaddit görüşmeler yapmış, ayrıca dernek önceki başkanları davet edilerek görüşleri alınmış ve gelişmelerden bilgilendirilmişlerdir.

Yasa tasarısının görüşülmeye başlanması ile üyelerimizden çok sayıda görüşler değişik yollardan tarafımıza ulaştırılmıştır. Üyelerimizin konu ile ilgili bu denli duyarlık göstermeleri takdire şayandır.

Tüm üyelerimize ve meslektaşlarımıza saygılarımızla duyurulur.

TARD Yönetim Kurulu Başkanı
Ali Reşat Moral